.png)
De tweejaarlijkse Jenny Smelik-IBBY Prijs heeft tot doel boeken onder de aandacht te brengen waarin etnisch-culturele diversiteit vanzelfsprekend is.
Met de prijs wil IBBY-Nederland etnisch-culturele diversiteit in jeugdliteratuur aanmoedigen en op deze manier een inclusief boekenaanbod bevorderen waarin elk kind zich kan herkennen.
De Jenny Smelik-IBBY Prijs is de voortzetting van de Jenny Smelik-Kiggenprijs en wordt sinds 1983 toegekend.
| OVER DE PRIJS Reglement Jury Prijsuitreiking en publiciteit Geschiedenis ACTUEEL Jenny Smelik-IBBY Prijs 2026 |
EERDERE EDITIES Jenny Smelik-IBBY Prijs 2024 Jenny Smelik-IBBY Prijs 2022 Jenny Smelik-IBBY Prijs 2020 OVERZICHT Alle bekroningen 1983–heden |
Voor de Jenny Smelik-IBBY Prijs komen boeken in aanmerking waarin etnisch-culturele diversiteit een vanzelfsprekende en authentieke rol speelt.
De prijs voor het winnende boek bedraagt 2.000 euro en kan op voordracht van de jury worden gedeeld tussen schrijver en illustrator. De jury kan eventueel ook een eervolle vermelding toekennen. Hieraan is een bedrag van 500 euro verbonden.
Boeken kunnen een bijdrage leveren aan etnisch-culturele diversiteit in de jeugdliteratuur doordat ze:
1) een gelaagd verhaal vertellen met (hoofd)personages met een etnisch-culturele achtergrond die in de Nederlandstalige jeugdliteratuur minder vertegenwoordigd is.
Binnen deze boeken kan:
2) binnen het boek een diversiteit aan etniciteiten en culturen laten zien, zoals we die ook in de samenleving zien.
Dit kan door:
Uitgevers worden uitgenodigd om boeken in te zenden. De jury leest alle inzendingen die in een of meerdere van bovenstaande categorieën passen en voldoen aan de overige criteria:
Jury
Elke twee jaar wordt door IBBY-Nederland een jury van vijf personen ingesteld. In de jury zitten zowel deskundigen op literair als op illustratief gebied. Binnen de jury is er bij voorkeur ook kennis aanwezig uit de bibliotheekwereld, de boekhandel en/of het onderwijs. Er wordt gestreefd naar een diverse samenstelling van de jury, met leden die ieder hun eigen kennis over en perspectieven op etnisch-culturele representatie, diversiteit en inclusie meebrengen.
De jury doet een voordracht voor een longlist van maximaal dertig titels, een shortlist van zes titels, het te bekronen werk en eventueel een eervolle vermelding. Bij voorkeur wordt de prijs toegekend aan oorspronkelijk Nederlandstalig werk, maar zoals de lijst met eerdere bekroonde werken laat zien, maken vertalingen ook zeker een kans op bekroning. De jury legt voor haar keuzes verantwoording af in een juryrapport. De juryleden hebben maximaal twee edities zitting in de jury. De jury wordt ondersteund door de projectleider van de prijs, die uitgevers oproept boeken in te zenden voor de prijs. Op verzoek van de jury kunnen boeken ook rechtstreeks aangevraagd worden.
Prijsuitreiking en publiciteit
Het bestuur van IBBY-Nederland neemt de voordracht van de jury automatisch over indien er geen reglementaire bezwaren tegen de voordracht zijn. Indien de jury niet tot een uitspraak komt, beslist het bestuur over het wel of niet uitreiken van de prijs. De jury kan het bestuur adviseren de prijs niet uit te reiken, indien zij van mening is dat er geen jeugdliterair werk is ingezonden dat in aanmerking komt voor de prijs.
De bekendmaking van de longlist, de shortlist, de winnende boeken en de uitreiking van de prijs worden zoveel mogelijk met publiciteit omgeven. Indien mogelijk wordt hierbij samengewerkt met de uitgever(s) van het bekroonde boek / de bekroonde boeken. De longlist en de shortlist worden in de maanden september en oktober bekendgemaakt. De uitreiking vindt eind oktober of begin november plaats op de jaarlijkse IBBY-boek&groetdag in het Kunstmuseum in Den Haag.
Geschiedenis
De Jenny Smelik-Kiggenprijs is ingesteld dankzij een legaat van de in 1980 overleden jeugdboekenschrijfster Jenny Smelik-Kiggen. Het legaat werd beheerd door de Klasina Smelikstichting, die het vaststellen van het doel van de prijs en de wijze waarop deze zou worden uitgereikt in handen van IBBY-Nederland legde. IBBY bepaalde dat de prijs bestemd zou zijn voor kinder- en jeugdboeken die een niet-problematiserend beeld geven van kinderen van etnisch-cultureel gemarginaliseerde groepen in Nederland of van culturen in andere landen. De prijs is in 1983 voor het eerst uitgereikt. Aanvankelijk vond jaarlijks een toekenning plaats. In 1990 kreeg de prijs haar huidige naam: Jenny Smelik-IBBY Prijs. Vanaf 1993 vond de uitreiking elke drie jaar plaats, sinds 1998 is dit elke twee jaar. In 2018 is de doelstelling enigszins aangepast zodat deze beter aansluit bij de huidige maatschappelijke opvattingen.
Het logo van de prijs is in 2022 ontworpen door Bristu Studio van de in Nederland woonachtige Iraanse illustrator Narjes Mohammadi.
Tijdens de IBBY-boek&groetdag op vrijdag 30 oktober 2026 wordt de Jenny Smelik-IBBY Prijs 2026 uitgereikt. De longlist en shortlist worden na de zomer bekendgemaakt.
Binnenkort volgt hier meer informatie over de jury van deze editie.
Ben je een kinderboekenuitgever en wil je boeken inzenden? Stuur dan een mail naar info@ibby-nederland.nl.
Winnaars
Het boek dat wordt bekroond met de Jenny Smelik-IBBY Prijs 2024 is:
Zindzi Zevenbergen en Hedy Tjin (ill.) De Reis van Manie Schaafijs (Uitgeverij de Harmonie, 2023)
Een eervolle vermelding gaat naar Darryl Veldman, Mijn eerste woordjes in het Sranan (deel 4) (Stimofo Strips, 2022)
Downloads:
Juryrapport 2024
Persbericht 2024
Shortlist
De shortlist is bekend!
Op alfabetische volgorde:
Blijf zachtjes bij me - Jacqueline Woodson. Vertaald door Adiëlle Westercappel (Volt, 2022)
De Boebalas - Nancy Bosmans & Lisa van Winsen (ill.) (Condor, 2023)
In het vervloekte hart - Rima Orie (Moon, 2022)
Manie Schaafijs - Zindzi Zevenbergen & Hedy Tjin (ill.)
(De Harmonie, 2023)
Mijn eerste woordjes in het Sranan (dl 4) - Darryl Veldman
(Stimofo Strips, 2022)
Virginia - een Afefe-verhaal - Ida Does & Daniëlle Nijboer (ill.) m.m.v. Joan Windzak en Ellen-Rose Kambel (Querido, 2023)
Longlist
Uit meer dan 170 inzendingen koos de jury haar 25 favorieten:
.png)
Op alfabetische volgorde:
Afrika - encyclopedie van een wonderbaarlijk continent - Kim Chakanetsa & Mayowa Alabi (ill.). Vertaald door Joukje Akveld (Gottmer, 2023)
Al zolang er mensen bestaan - Sassafras de Bruyn (Lannoo, 2022)
Blijf zachtjes bij me - Jacqueline Woodson. Vertaald door Adiëlle Westercappel (Volt, 2022)
Dahlia's tovergrootoma - Najat Kaddour & Aida de Jong (ill.) (Rose Stories, 2023)
De Boebalas - Nancy Bosmans & Lisa van Winsen (ill.) (Condor, 2023)
De koffers van oma - Nadia Babazia & Laura Muls (ill.) (Studio Sesam, 2022)
De levens van Lanya - Mirjam Oldenhave, Lany Sabir & Carolien Wesselink (ill.) (Ploegsma, 2023)
De ongelooflijke (maar waargebeurde) heldendaden van Antar - Lydia Rood & Juliette de Wit (ill.) (Querido, 2023)
De tuin van mijn baba - Jordan Scott & Sydney Smith (ill.). Vertaald door Edward van de Vendel (Querido, 2023)
De zoon van de berentemmer - Xavier Laurent-Petit. Vertaald door Leny van Grootel (Ploegsma, 2022)
In het vervloekte hart - Rima Orie (Moon, 2022)
Jona - Anna van Praag (Lemniscaat, 2023)
Kinderen van het drijfzand - Efua Traoré. Vertaald door Tjalling Bos (Leopold, 2022)
Kinderen van ver - Martine Letterie & Saskia Halfmouw (ill.) (Leopold, 2022)
Lobi - Brian Elstak i.s.m. Esther Duysker (Das Mag, 2022)
Manie Schaafijs - Zindzi Zevenbergen & Hedy Tjin (ill.) (De Harmonie, 2023)
Maysa en Musa en het koekjesmysterie - Zanib Mian & Kyan Cheng (ill.). Vertaald door Najiba Abdellaoui (Volt, 2023)
Mijn eerste woordjes in het Sranan (dl 4) - Darryl Veldman (Stimofo Strips, 2022)
Ming Ming en het verhaal van de Chinese dierenriem - Jietong Hsu, Jiefan Hsu & Mei Fang Tan (ill.)
Misjka - Edward van de Vendel, Anoush Elman & Annet Schaap (ill.) (Querido, 2022)
Mondi - Milouska Meulens & Hedy Tjin (ill.) (Volt, 2022)
Nic Blake en de verdwenen msaidizi - Angie Thomas. Vertaald door Aimée van Warmerdam (Moon, 2023)
Nine & Mella: Bij ons thuis - Ellen Brudet & Maruga Koops (ill.) (Leopold, 2023)
Pamoek - Cora Sakalli (Moon, 2023)
Virginia - een Afefe-verhaal - Ida Does & Daniëlle Nijboer (ill.) (Querido, 2023)
Jury 2024
De jury bestaat deze editie uit:
Obaa Yaa Amankwah
Obaa Yaa Amankwah is de oprichter van Nineteen Consultancy, een toegewijde organisatie gespecialiseerd in jongerenwerk en intercultureel werken. Als initiator van Project de Toekomst, LOTUS en BAAKO heeft Amankwah ruime ervaring in het creëren van inclusieve ruimtes en het faciliteren van samenwerkingen die verder gaan dan traditionele benaderingen. Haar werk richt zich op het behartigen van de belangen van kwetsbare groepen in de Nederlandse samenleving, waarbij ze zich inzet voor diversiteit en inclusie als fundamenten voor duurzame verandering. Nineteen Consultancy streeft naar het versterken van de stemmen van jongeren en andere ondervertegenwoordigde groepen, en naar een samenleving waarin iedereen meetelt.
Eun Jung (Kim) Blackburn
Eun Jung (Kim) Blackburn richtte in 2012 kinderboekenwinkel Spinzi op. Deze was gespecialiseerd in emancipatie, diversiteit en representatie in kinderboeken en jeugdliteratuur en daarmee de eerste conceptkinderboekenwinkel in Nederland en België die hiervoor speciaal aandacht vroeg en de collectie hierop cureerde. Aanleiding hiervoor was Blackburn's onderzoek naar de representatie van gender in AVI-lectuur op scholen voor haar bachelor Pedagogische Wetenschappen (UvA, 2011). In die tijd ontving de kinderboekenwinkel nog veel kritiek en weerstand. Blackburn maakte in 2016 de overstap van kinderboekwinkel naar bibliotheek als programmamaker cultuureducatie. Tegenwoordig is zij actief als zelfstandig beleidsadviseur voor gemeenten op het snijvlak van erfgoed, kunst en cultuur, kansen(on)gelijkheid, het sociaal domein en het onderwijs. Daarnaast zit zij in het bestuur van stichting Raymi Sambo Maakt en stichting Untold.
Zuwena Elshot
Zuwena Elshot is samen met haar zus Nathifa oprichter en eigenaar van de Bijlmer Bookstore, de eerste en enige africentered boekhandel van Nederland. Bijlmer Bookstore ontstond in 2019 uit noodzaak, maar is inmiddels veel meer dan een boekwinkel. Met de winkel willen Nathifa en Zuwena ervoor zorgen dat scholen, boekenkasten thuis en organisaties een weerspiegeling worden van de samenleving waar we in leven. Bijlmer Bookstore organiseert daarnaast boekpresentaties en andere evenementen.
Rigoberta Mejia Sian
Rigoberta is leescoördinator en leerkrachtondersteuner op een basisschool in Utrecht. Daarnaast is ze Bookstagrammer en initiator van de Leesclub voor Leesbevorderaars in Bibliotheek Utrecht. Via Social Media deelt ze graag boekentips en zet ze daarbij vaak boeken met/over diversiteit in de spotlights.
Peter van Rossum
Peter zit in het bestuur van IBBY-Nederland met als aandachtsgebied diversiteit en inclusie. Verder is hij lees-mediaconsulent bij de Bibliotheek Utrecht. Hij richt zich in zijn werk voornamelijk op scholen in het speciaal onderwijs en maakt ook de collecties voor de schoolbiblioheken van deze scholen.
Terug naar menu
Tijdens de IBBY-boek&groetdag op 4 november is bekendgemaakt dat Smaakspoken van Daan Faber en José Luis García Lechner bekroond is met de Jenny Smelik-IBBY Prijs 2022. De eervolle vermelding ging naar Op de rug van Bigi Kayman van Henna Goudzand Nahar en Hedy Tjin.
Downloads
Juryrapport 2022
Persbericht
Bespreking titels shortlist
Shortlist
De shortlist is bekend! Er werd deze editie een recordaantal boeken ingezonden. 92 boeken voldeden aan de criteria van de prijs en vormen de groslist van de Jenny Smelik-IBBY Prijs 2022.
De jury is na een uitgebreid beraad uitgekomen op de volgende shortlist van zes titels:
De bekendmaking van het winnende boek en de prijsuitreiking vonden plaats tijdens de IBBY-boek&groetdag op 4 november 2022.
Jury 2022
Eline Rottier (juryvoorzitter)
Eline maakte van haar liefde voor kinderboeken haar vak. Ze is eigenaresse van de website Boekwijzer. Daar vind je kinderboekentips, diepte-interviews met kinderboekenschrijvers en -illustratoren en mooie filmpjes. Haar Boekwijzer Lidmaatschap voorziet in kinderboekenadvies op maat voor (groot)ouders en leerkrachten.
Aisha Plein
Aisha deelt boekrecensies van kinder- en jeugdboeken die zo divers en inclusief mogelijk zijn. Dit is uitge-groeid tot het platform de Inclusieve Kinderboeken-club. Hier licht zij boeken uit die op verschillende gebieden diversiteit en inclusiviteit uitdragen. Hiermee hoopt zij aan kinderen en jongeren zowel spiegels als ramen te bieden.
Ellen-Rose Kambel
Ellen-Rose is jurist en gepromoveerd in de sociale wetenschappen. Ze is oprichter/directeur van de Rutu Foundation voor intercultureel meertalig onderwijs dat onder meer een internationaal netwerk van Taalvriendelijke Scholen beheert. Ellen-Rose is auteur van verschillende boeken en artikelen over taal-vriendelijk onderwijs, mensenrechten en culturele diversiteit en inclusie.
Janneke van der Veer
Janneke studeerde Algemene Cultuurwetenschappen en promoveerde in 2018 op het leven en schrijverschap van Diet Kramer. Ze publiceerde meerdere boeken over jeugdliteratuur en als freelance publicist schrijft ze onder meer auteursportretten en recensies van (jeugd)boeken. Janneke is voorzitter van de Stichting Geschiedenis Kinder- en Jeugdliteratuur.
Peter van Rossum
Peter werkt bij de Bibliotheek Utrecht, onder andere aan lees- en taalbevorderingsprogramma's voor jonge kinderen. Als leesconsulent werkt hij op basisscholen in Utrecht. Peter is bestuurslid van IBBY en houdt zich binnen het bestuur bezig met diversiteit en inclusie.
Nieuw logo
De Jenny Smelik-IBBY Prijs heeft vanaf nu een eigen logo. Het logo is gemaakt door Bristu Studio van de in Nederland woonachtige Iraanse illustrator Narjes Mohammadi.
Narjes Mohammadi is illustrator, auteur en animator. Belangrijke thema's in haar kunstenaarschap zijn het vertellen van verhalen en de aandacht voor details. Ze zoekt altijd naar een visuele stijl in haar illustraties en animaties, door verschillende 2D- en 3D-technieken te mixen, waarmee ze haar boodschap kan overbrengen en de ziel van anderen kan verwarmen, inspireren of opvrolijken. Ze probeert zaken te belichten waar ze in gelooft en die ze belangrijk vindt om te delen met de rest van de wereld. Narjes heeft talloze onder-scheidingen ontvangen, waaronder een White Raven, Bologna Ragazzi Award, Creative Quarterly en Belgrade. Daarnaast is ze hoofdredacteur van het illustratietijdschrift Brightness Magazine. Bekijk haar werk op www.narjesmohammadi.com.
De Jenny Smelik-IBBY Prijs 2020 is toegekend aan het prentenboek Julian is een zeemeermin van Jessica Love, vertaald door Loes Randazzo (Uitgeverij Randazzo, 2019).
De jury heeft ervoor gekozen ook een eervolle vermelding toe te kennen, die ze beschouwt als een volwaardige tweede prijs. Deze prijs gaat naar Planeet Omar: problemenmagneet van Zanib Mian, met illustraties van Nasaya Mafaridik en vertaald door Edward van de Vendel (Uitgeverij Volt, 2019).
Downloads:
Juryrapport 2020
Shortlist 2020
Alle inzendingen 2020
Uitgeverijen konden tot 1 maart 2020 werken die in aanmerking kwamen voor de prijs indienen bij het secretariaat. Alle ingestuurde titels die voldeden aan de voorwaarden vormden samen de groslist, die in 2020 uit maar liefst 56 titels bestond. De prijsuitreiking vond plaats tijdens de digitale IBBY-Vriendenmiddag op 13 november 2020.
Kijk hier de prijsuitreiking terug.
De jury van 2020 bestond uit Janneke van der Veer (juryvoorzitter), Anne Klomberg, Eline Rottier, Liesbeth ten Houten en Susan Venings.
1983
Geertje Gort, Filiz. Leopold, 1982.
1984
De Rotterdamse Kunststichting [WAR-boeken].
1985
Şaban Güneş, De koffer (manuscript), Leopold, 1988.
1986
Geen uitreiking
1987
Halil Gür, Mijn dappere moeder. De Geus, 1986.
1988
Can Göknil, De kleine groene worm (manuscript).
1989
Rafik Schami, Een handvol sterren (vertaald door Sarah Verroen). De Fontein, 1987.
1990
Klaus Kordon, Moenli en de moeder van de wolven (vertaald door Els van Delden). Van Holkema & Warendorf, 1989.
1991
Marion Bloem, Matabia. Leopold, 1990; 1e druk: De Fontein, 1981.
1993
Anton van der Kolk, Een pelikaan op straat. Van Goor, 1992.
1996
Naima El Bezaz, De weg naar het noorden. Contact, 1995.
1998
Jos van Hest en Saskia van der Valk, FeestVerHalen. Gottmer, 1996.
2000
Joke van Leeuwen en Malika Blain, Bezoekjaren. Querido, 1998.
Aanmoedigingsprijs:
Karima Ouchan en Fenneke Reysoo, Nooit geschreven brief aan mijn vader. Bulaaq, 1999.
2002
Lydia Rood, Anansi’s web. Leopold, 2000.
2004
Gerda van Erkel, Een dubbel vuurteken. Davidsfonds/Infodok, 2003.
Eervolle vermelding: Liesbet Ruben en Babette van Ogtrop, De paradijsstraat. KIT-publishers, 2003.
2006
Karlijn Stoffels, Foead en de vliegende badmat. Querido, 2004.
Eervolle vermelding: Trude de Jong, Regenboog rap. Leopold, 2005.
2008
Jan Michael, Op weg naar huis. Lemniscaat, 2007.
Eervolle vermelding: Janny van der Molen, Over engelen, goden en helden. Ploegsma, 2007.
2010
Edward van de Vendel en Anoush Elman, De gelukvinder. Querido, 2008.
Eervolle vermelding: Shaun Tan, De aankomst. Querido, 2008.
2012
Andy Mulligan, Trash (vertaald door Esther Ottens). Gottmer, 2010.
Eervolle vermelding: Michael De Cock en Judith Vanistendael (ill.), Rosie en Moussa. Querido, 2010.
2014
Hans Hagen en Philip Hopman (ill.), Het hanengevecht. Querido, 2013.
Eervolle vermelding: Laïla Koubaa en Mattias De Leeuw (ill.), Azizi en de kleine blauwe vogel. Book Island, 2013.
2016
Sjoerd Kuyper en Sanne te Loo (ill.), De duik. Lemniscaat, 2015.
Eervolle vermelding: Liesbet Ruben, Mijn opa de trekvogel. Tropenmuseum Junior / Querido, 2015.
2018
Rodaan Al Galidi en Geertje Aalders (ill.), Arabische sprookjes. Gottmer, 2017.
Eervolle vermelding: Michael de Cock en Trui Chielens, Morgen is een ander land. Querido, 2017.
2020
Jessica Love, Julian is een zeemeermin (vertaald door Loes Randazzo). Uitgeverij Randazzo, 2019.
Eervolle vermelding: Zanib Mian en Nasaya Mafaridik (ill.), Planeet Omar: problemenmagneet (vertaald door Edward van de Vendel). Uitgeverij Volt, 2019.
2022
Daan Faber & José Luis García Lechner (ill.),
Smaakspoken. Het geheim van de zeven smaken. Uitgeverij Volt, 2021.
Eervolle vermelding: Henna Goudzand Nahar & Hedy Tjin (ill.), Op de rug van Bigi Kayman. Querido, 2021.
2024
Zindzi Zevenbergen & Hedy Tjin (ill.)
De reis van Manie Schaafijs. Uitgeverij de Harmonie, 2023
Eervolle vermelding: Darryl Veldman, Mijn eerste woordjes in het Sranan (deel 4). Stimofo Strips, 2022.
